الشيخ علي المشكيني
361
تفسير روان (فارسى)
لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ : شايد ايشان - يعنى آنها كه باقى مانند - به راه حق بازگردند و از كفر توبه كنند تا از عذاب اكبر عذاب نجات يابند . برخى گفتهاند : « عذاب ادنى » عذاب قبر ، و « عذاب اكبر » عذاب قيامت است . [ سنّت انتقام از گناهكاران ] ( آيهء 22 ) وَ مَنْ أَظْلَمُ مِمَّن ذُكّرَ بَايتِ رَبّهِى ثُمَّ أَعْرَضَ عَنْهَآ إِنَّا مِنَ الْمُجْرِمِينَ مُنتَقِمُونَ تفسير : و كيست ظالمتر ( استفهام انكارى است ؛ يعنى نيست ظالمتر ) از كسى كه به آيات پروردگارش - يعنى قرآن يا همهء آيات الهى - پند داده شود ، سپس او از آنها روى بگرداند و اعراض نمايد ؟ ! آرى اعراض از آيات روشن الهى كه به صراط مستقيم و رسيدن به سعادت عظيم ارشاد مىكند ، خلاف عقل و فطرت و وجدان هر عاقلى است . انّا من المُجرمين مُنتقِمُون : ما از گنهكاران انتقام گيرندهايم . هر گاه حق تعالى از جميع مجرمان انتقام گيرد ، پس كسى كه ظالمتر از همه باشد انتقام از او به درجات شديدتر و سختتر باشد . بنابراين بايد از سطوت قهّارى و غضب منتقم حقيقى انديشناك باشند كه ناگهان آنها را دريابد ، و مطالعهء احوال گذشتگان اين مطلب را ثابت گرداند . ( آيهء 23 ) وَ لَقَدْ ءَاتَيْنَا مُوسَى الْكِتبَ فَلَا تَكُن فِى مِرْيَةٍ مّن لّقَآلِهِى وَجَعَلْنهُ هُدًى لّبَنِى إِسْرَ ءِيلَ اعراب : « در اين كه مرجع ضمير لقائه چيست ؟ چند احتمال داده شده ، كه مقبولترين آنها اين است كه به موسى برگردد .